युवा अब ‘परिचालित शक्ति’ मात्र होइन
"सिन्धुली क्षेत्र नं. १ प्रदेशसभा ‘ख’ बाट खुलातर्फ प्रदेश महाधिवेशन प्रतिनिधिमा उम्मेदवारी घोषणा गर्दै बोगटीले उठाए पुस्तान्तरण, प्रविधिमैत्री संगठन र नयाँ राजनीतिक संस्कारको मुद्दा "
सिन्धुली - राजनीति बदलिँदैछ। पुस्ता बदलिँदैछ। नागरिकका अपेक्षा बदलिँदैछन्। तर बदलिँदो समयसँगै राजनीतिक दलको संगठन, सोच र कार्यशैली पनि बदलिनुपर्छ कि पर्दैन? यही प्रश्नको उत्तर खोज्ने बहसबीच नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनमा रामकृष्ण बोगटी नयाँ पुस्ताको आवाज बोकेर अघि आएका छन्।
सिन्धुली क्षेत्र नं. १, प्रदेशसभा ‘ख’ बाट खुलातर्फ प्रदेश महाधिवेशन प्रतिनिधि पदमा उम्मेदवारी घोषणा गरेका बोगटीले आफ्नो उम्मेदवारीलाई केवल एउटा पदका लागि गरिने प्रतिस्पर्धाका रूपमा नभई कांग्रेसभित्र नयाँ पुस्ताको सोच, ऊर्जा र अपेक्षालाई संस्थागत गर्ने प्रयासका रूपमा प्रस्तुत गरेका छन्।
उनको राजनीतिक एजेन्डाको केन्द्रमा छ—पुस्तान्तरण, अर्थपूर्ण युवा सहभागिता, प्रविधिमैत्री संगठन र समयअनुकूल राजनीतिक रूपान्तरण।
युवा अब ‘परिचालित शक्ति’ मात्र होइन
नेपाली राजनीतिमा युवा सहभागिताको चर्चा नयाँ होइन। तर युवालाई पार्टीका कार्यक्रम, चुनावी अभियान, सभा–जुलुस र संगठन परिचालनमा मात्र सीमित राख्ने प्रवृत्तिमा परिवर्तन आवश्यक रहेको बोगटीको धारणा छ।
उनका लागि युवा भनेको पार्टीको ‘भोट बैंक’ वा ‘परिचालन हुने शक्ति’ मात्र होइन। नीति निर्माण गर्ने, बहस गर्ने, निर्णय प्रक्रियामा सहभागी हुने र नेतृत्व विकास गर्ने पुस्ता पनि हो।
बोगटी भन्छन्—पार्टीको भविष्य निर्माण गर्ने पुस्तालाई पार्टीको वर्तमान निर्णय प्रक्रियाबाट टाढा राखेर संगठनलाई गतिशील बनाउन सकिँदैन।
त्यसैले कांग्रेसभित्र युवाको सहभागिता संख्यामा मात्र होइन, भूमिका र अधिकारमा पनि अर्थपूर्ण हुनुपर्ने उनको जोड छ।
प्रविधिसँगै हुर्किएको पुस्ताको प्रश्न
आजको पुस्ता सामाजिक सञ्जाल, डिजिटल प्रविधि र तीव्र सूचनाको संसारमा हुर्किएको छ। राजनीतिक दलसँग उनीहरूको सम्बन्ध पनि परम्परागत शैलीमा मात्र सीमित छैन।
कुनै निर्णय किन भयो? नीति कसरी बन्यो? नेतृत्व कति पारदर्शी छ? पार्टीले नागरिकका प्रश्नलाई कसरी सम्बोधन गर्छ?—नयाँ पुस्ताले यस्ता प्रश्नको जवाफ खोजिरहेको बोगटीको बुझाइ छ।
त्यसैले कांग्रेसको संगठनलाई प्रविधिमैत्री, खुला, पारदर्शी र संवादमुखी बनाउनुपर्ने उनी बताउँछन्।
डिजिटल युगमा पार्टीको संगठनात्मक संरचना र कार्यशैलीलाई पनि आधुनिक प्रविधिसँग जोड्दै नयाँ पुस्तासँग संवादको नयाँ माध्यम विकास गर्नुपर्ने उनको धारणा छ।
पुस्तान्तरण भनेको विस्थापन होइन
बोगटीले अघि सारेको पुस्तान्तरणको अवधारणामा अर्को महत्वपूर्ण पक्ष पनि छ—अग्रजको सम्मान।
उनका अनुसार नयाँ पुस्ता अगाडि आउनु भनेको अग्रज पुस्ताको योगदानलाई अस्वीकार गर्नु होइन। लोकतान्त्रिक आन्दोलन, पार्टी निर्माण र संगठन विस्तारमा अग्रजहरूले गरेको योगदानलाई सम्मान गर्दै त्यसबाट सिकेर नयाँ पुस्ताको ऊर्जा र सिर्जनशीलतालाई जोड्नुपर्ने आवश्यकता छ।
अर्थात्, उनको दृष्टिमा कांग्रेसको आगामी यात्रा अनुभव र ऊर्जाको संयोजनबाट अघि बढ्नुपर्छ।
अग्रजसँग अनुभव छ, नवपुस्तासँग नयाँ सोच र प्रविधिको पहुँच। यी दुई पुस्ताबीच सहकार्य स्थापित गर्न सकिए पार्टी थप सुदृढ र समयसापेक्ष बन्न सक्ने उनको विश्वास छ।
‘परिवर्तन नारामा होइन, कार्यशैलीमा देखिनुपर्छ’
बोगटीले पार्टीका नीति, कार्यक्रम र संगठन सञ्चालनको शैलीलाई समयको मागअनुसार पुनर्विचार गर्नुपर्ने बताएका छन्।
उनको जोड केवल नयाँ अनुहार थप्नमा मात्र छैन। उनी राजनीतिक संस्कार, संगठनात्मक कार्यशैली र निर्णय प्रक्रियामै परिवर्तन आवश्यक देख्छन्।
युवालाई जिम्मेवारी दिने, उनीहरूको विचार सुन्ने, प्रविधिको प्रयोग बढाउने, संगठनलाई जनतासँग जोड्ने र निर्णय प्रक्रियालाई थप सहभागितामूलक बनाउने विषयलाई उनले प्राथमिकतामा राखेका छन्।
यस अर्थमा उनको उम्मेदवारीले कांग्रेसभित्र चलिरहेको पुस्ता, नेतृत्व र संगठनको बदलिँदो स्वरूपसम्बन्धी बहसलाई स्थानीय तहबाट प्रतिनिधित्व गर्ने प्रयास गरेको देखिन्छ।
सिन्धुलीबाट राष्ट्रिय बहसतर्फ
क्षेत्र नं. १ प्रदेशसभा ‘ख’ बाट प्रदेश महाधिवेशन प्रतिनिधिमा उम्मेदवारी घोषणा गरेका बोगटीका लागि अबको परीक्षा आफ्ना एजेन्डालाई प्रतिनिधिहरूमाझ स्थापित गर्नु हो।
उनले क्षेत्रका प्रतिनिधिहरूबाट अमूल्य मत, साथ र सहयोगको अपेक्षा गरेका छन्। तर उनीसँग जोडिएको मुख्य प्रश्न केवल चुनावी परिणामको होइन—नयाँ पुस्ताको आवाज पार्टीको निर्णय प्रक्रियामा कति प्रभावकारी रूपमा प्रवेश गर्छ भन्ने पनि हो।
नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशन नेतृत्व चयन गर्ने एउटा नियमित राजनीतिक प्रक्रिया भए पनि त्यससँगै पार्टीले आगामी पुस्ताको राजनीतिक भूमिका, संगठनको स्वरूप र बदलिँदो समाजसँगको सम्बन्धबारे कस्तो दिशा लिन्छ भन्ने विषय पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण हुनेछ।
त्यही बदलिँदो परिवेशमा बोगटीले आफ्नो उम्मेदवारीमार्फत एउटा सन्देश अघि सारेका छन्—
कांग्रेसको भविष्य केवल नेतृत्व परिवर्तनले होइन, सोच, शैली र सहभागिताको परिवर्तनले पनि निर्माण हुन्छ।
र त्यसका लागि युवालाई अगाडिको पंक्तिमा उभ्याउनु मात्र पर्याप्त छैन; उनीहरूलाई निर्णय गर्ने टेबलसम्म पुर्याउनुपर्छ।
