काठमाडौं, २९ वैशाख । भारतले लिपुलेक हुँदै चीनसँग जोड्ने व्यापार मार्ग खोलेपछि नेपालले कुटनीतिक पहल अगाडि बढाएको छ । परराष्ट्र मन्त्रालयले विज्ञप्तिमार्फत् आपत्ती जनाएपछि भारतको विदेश मन्त्रालयबाट पनि विज्ञप्तिमार्फत् जवाफ आएको छ । तर, कुटनीतिक तहमा औपचारिक वार्ता हुन सकेको छैन ।

लिपुलेकको विषयमा नेपालले भारतसँग कुटनीतिक तहमा कुराकानी अगाडि बढाएको छ । परराष्ट्र मन्त्रालय स्रोतका अनुसार अनौपचारिक कुराकानी अगाडि बढेको छ । दुवै देशको प्रधानमनन्त्री तहमा टेलिफोन या भिडियो कन्फरेन्समार्फत् वार्ता गराउन नेपाली पक्षले पहल थालेको बुझिएको छ । यसअघि नै विदेशसचिव स्तरीय द्धिपक्षीय कुराकानीको पहल भइरहेको छ । कोभिड १९ का कारण तत्काल सम्भव नभएपनि लगत्तै सचिवस्तरीय कुराकानी हुने भएको छ ।

भारतले कोरोना भाइरससँग जुध्नु परेकाले लिपुलेकका विषयमा केही समयपछि कर्मचारी तहमा कुराकानी गर्ने चाहना व्यक्त गरेको विश्वस्त स्रोतले जनाएको छ । यही विषयमा दुवै देशका प्रधानमन्त्रीबीच तत्काल वार्ताको सम्भावना कमै रहेको बुझिएको छ । भविष्यमा हुने द्धिपक्षीय भ्रमण या टेलिफोन वार्तामा भने यो विषयमा कुराकानी हुनसकने बुझिएको छ ।

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली लिपुलेकका विषयमा अझै मौन छन् । उनले यसबारे सिधै भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसँग कुरा गर्न खोजिरहेका छन् । बाहिर बोलेर भन्दा प्रधानमन्त्री तहमा कुरा गरेर या जिम्मेवार अधिकारीहरुलाई जिम्मेवारी दिएर लिपुलेकको सवालमा समस्या समाधानका लागि कुटनीतिक पहल गर्न प्रधानमन्त्री ओली गम्भीर भएको निकट स्रोतले बताएको छ ।

नेपालले लिपुलेक आफ्नो भुभाग भएको प्रष्ट पार्दै आपत्ती जनाइसकेको छ । संसदमा भारतको लिपुलेक हुँदै सडक निर्माण गर्ने कदमको चर्को आलोचना भएको छ । परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवालीले विज्ञप्तिमार्फत् आपत्ती जनाइसकेको र कुटनीतिक पहल गरी सीमाको रक्षा गरिने बताएका छन् ।

यसैगरी भारतका विदशमन्त्रालयका प्रवक्ता अनुराग श्रीवास्तवले पिथौरागढ जिल्लामा रहेको सडक भारतकै भुमीमा पर्ने दाबी गरेका छन् । इन्डियन एक्सप्रेसका अनुसार उनले भारत र नेपालले सीमाको विषयमा छलफल गर्न मेकानिजम बनाएको र अहिले उठेका सीमा समस्या कुटनीतिक वार्ताबाट समाधान गरिने बताए ।

काठमाडौं, बैशाख २९ । विश्व प्रसिद्ध गायन प्रतिभाको खोज रियालिटी शो अमेरिकन आइडलको उपाधि यात्रामा नेपाली मूलका दिवेश पोखरेल अगाडि बढेका छन्। आइडलको १८ औँ संस्करणको उपाधि यात्रामा अघि बढ्ने क्रममा दिवेश उत्कृष्ट सातभित्र पर्न सफल भएका छन् ।

उत्कृष्ट ११ प्रतिस्पर्धीबीचमा मतका आधारमा आइतबार सर्वाधिक मत ल्याउने उत्कृष्ट सातको छनोट गरिएको हो । अमेरिकाको कन्सास राज्यको विचिटा शहरमा बस्दै आएका २२ वर्षीय दिवेशले अमेरिकन आइडलमा आर्थन गनको नामले प्रतिस्पर्धा गरिरहेका छन् । दिवेशले उत्कृष्ट सातमा पर्ने क्रममा एनिमेटेड चलचित्र द लिटल मर्मेडको एलान मेनकनको शब्द र होवार्ड एस म्यानको सङ्गीत तथा एस्ले टिसडालेको गायन रहेको किस द गर्ल बोलको गीत गाएका थिए ।

दिवेशको अमेरिकन आइडलमा सहभागितासँगै नेपाली समुदायमा पनि आइडलप्रति चासो बढेको छ । अमेरिकाको एबिसी टेलिभिजनबाट अमेरिकन आइडल कार्यक्रम प्रसारण हुँदै आएको छ ।

निर्माण सम्पन्न भएको छ महिना पनि नपुग्दै म्याग्दीको अन्नपूर्ण गाउँपालिका–५ शिख–स्वाँत जोड्ने आर्क मोटरेबल पुल जीर्ण बनेको छ । 

पूर्वाधार विकास योजना कार्यालयले रु दुई करोड १० लाखको लागतमा कालिका शर्मा रसुवा जेभीमार्फत गत मङ्सिरमा सो पुल निर्माण गरेको थियो ।

पाँच सय ३१ मिटर लम्बाइको सो पुलको बीच भागमा दुईवटा भ्वाङ परेको स्थानीयवासी सेते तिलिजाले जानकारी दिए । पुल दायाँबायाँ भागको जमीन भासिएको छ भने पर्खालसमेत भत्किन थालेकाले कुनै पनि बेला दुर्घटना हुनसक्ने स्थानीयवासीको भनाइ छ ।

पुलको अवस्था र त्यसबाट उत्पन्न सम्भावित जोखिमका बारेमा स्थानीय जनप्रतिनिधिलाई समेत जानकारी गराइएको छ । 

ठेकेदार कम्पनीले पुल निर्माण गर्दा गुणस्तरहीन सामग्री प्रयोग गरेको जनप्रतिनिधिलाई थाहा हुँदाहुँदै पनि चासो नराखेकाले यस्तो अवस्था आएको स्थानीयवासी सुबोध बरुवाल क्षेत्रीले बताए । 

ठेकेदारले एकसरो ढलान गरेको र स्थानीय जनप्रतिनिधिले पनि चासो नराखेको हुँदा छ महिना पनि नबित्दै पुल भत्किने अवस्थामा पुगेको स्थानीयवासी डिल गर्वुजाले बताए ।

सत्तारुढ नेकपाले भारतले नेपालको लिपुलेक हुँदै निर्माण गरेको सडकले नेपालको सार्वभौमिकताको अवमुल्यन गरेको जनाएको छ।

नेकपाका अध्यक्षद्वय केपी शर्मा ओली र पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले संयुक्त वक्तव्य जारी गर्दै सडक निर्माण गर्ने कार्यले सार्वभौमिकताको अवमुल्यन गरेको जनाएका हुन्। 

भारतीय रक्षा मन्त्री राजनाथ सिंहले शुक्रबार नेपालको लिपुलेक पास हुँदै चीनको मानसरोवर जोड्ने सडकको उद्घाटन गरेको थिए। नेपाल सरकारले उक्त कार्यलाई खेदजनक भनेको छ।  

नेकपाले सुगौली सन्धि अनुसार महाकाली नदी पूर्वको भूभाग लिम्पियाधुरा, कालापानी र लिपुलेक नेपालको भएको उल्लेख गरेको छ। नेपालले पटकपटक सचिव स्तरीय वार्ता मार्फत् सीमा विवाद सुल्झाउन गरेको पहललाई भारतले वेवास्ता गरेको नेकपाको वक्तव्यमा उल्लेख छ।

साथै नेकपाले तत्काल सडक निर्माण कार्य रोक्न माग गरेको छ। सीमा क्षेत्रमा थप जटिलता उत्पन्न हुने कुनै कार्य नगर्न समेत भारतलाई नेकपाले आग्रह गरेको छ। 

नेपालका लागि पूर्वबेलायती राजदूत रिचार्ड मोरिस बुधबारदेखि बेपत्ता भएका छन्।लण्डनको प्रहरीले उनको खोजीका लागि सर्वसाधारणसँग सहयोगको अपिल गरेको छ।बुधबार बिहान करिब १०:३० मा दौडिनका लागि बेन्टलीमा निस्किएका मोरिस नफर्केपछि प्रहरीले खोजीकार्य थालनी गरेको छ। 

हरीले छ फिट अग्लो, श्वेत वर्णको, दाह्री पालेको भनी विवरणसहित ५२ वर्षीय मोरिसको हुलिया जारी गरेको छ।हेम्पसायर प्रहरी कार्यालयका प्रवक्ताले प्रहरीले आन्तरिकरूपमा खोजीकार्य गरिरहेको भए पनि अब सार्वजनिकरूपमा खोजीका लागि सबैमा अनुरोध गर्नुपर्ने भएका कारणले सूचना जारी गरिएको बताए।रिचार्डले सन् २०१५ देखि २०१९ सम्म नेपालका लागि बेलायती राजदूतका रूपमा काम गरेका थिए। हालै उनलाई फिजीका लागि राजदुत नियूक्त गरिएको थियो।

(रासस)

दैलेख, बैशाख २८ । दैलेखको चामुण्डा बिन्द्रासैनी नगरपालिका–४ मा स्थानीयवासीले डुङ्गामुढा प्रहार गरेपछि प्रहरीले जवाफी कारवाहीमा दुई राउण्ड हवाईफायर गरेको छ ।

ढुङ्गामुढासहित प्रहरी र स्थानीयवासीबीच शनिबार साँझ करिब ७ बजेतिर झडप हुँदा एक प्रहरी जवान खगेन्द्र सुनार र स्थानीय कमल शाही घाइते भएको प्रहरीले जनाएको छ ।

सालटाकुरा नाव–साल्टाडाँडा सडक निर्माणका क्रममा लकडाउनको उल्लङ्घन गरी ५०र६० स्थानीयवासी जम्मा भएको जानकारी पाएपछि प्रहरी सो ठाउँमा पुगेको थियो ।

प्रहरी पुगेपछि एक्कासि प्रहरीमाथि स्थानीयवासीद्वारा आक्रमण भएपछि बाध्य भएर भीड नियन्त्रणमा लिन जवाफी कारवाहीमा दुई राउण्ड हवाईफायर गर्नुपरेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय दैलेखका प्रमुख हरिबहादुर ओलीले जानकारी दिए ।
‘लकडाउन उल्लङ्घन गरी सडक खन्ने क्रममा विवाद भएको जानकारीपछि बोलाइएको प्रहरीमाथि आक्रमण हुँदा सो घटना भएको हो’, नगरपालिकाका उपप्रमुख तारा शाहीले भने । उनका अनुसार प्रहरीकोे बर्दीसमेत च्यातिएको भन्ने खबर आएको छ । शनिबार दिउँसो मात्रै सहमतिका आधारमा सडक खन्ने भनेर काम गर्न आग्रह गरिएको थियो ।

उपप्रमुख शाहीले आफूहरु दिउँसो त्यहीँ बसेको र मान्छेहरुको भीडभाड पनि धेरै भएकाले आफूहरुले प्रहरीलाई त्यहाँ पठाएको बताए । उनले त्यो घटनाका बारेमा सबै बसेर, सल्लाह गरेर नियम कानूनअनुसार अघि बढ्ने पनि बताए ।

अहिले घटनास्थलमा थप सुरक्षा बल दुल्लूबाट पठाइएको र स्थिति सामान्य भएको प्रहरीले बताएको छ ।घटनाको थप अनुसन्धान हुने र आवश्यक छानबिन गरी कारवाही अघि बढाइने दैलेखका प्रमुख जिल्ला अधिकारी युवराज कट्टेलले जानकारी दिए । प्रदेश सरकारको रु २० लाख र नगरपालिकाको रु पाँच लाख साझेदारीसहित रु २५ लाख रकममा उपभोक्ता समितिमार्फत उक्त सडक निर्माणकार्य भइरहेको थियो ।रासस

काठमाडौं, बैशाख २८ । बेलायतमा कोरोनाको सङ्क्रमणबाट थप एक भूपू गोरखा सैनिकको शनिबार निधन भएको छ। श्वासप्रश्वासको समस्या देखिएपछि मेडिस्टोन अस्पतालमा १० दिनअघि भर्ना गरिएका ७७ वर्षीय कर्णबहादुर राईको उपचारका क्रममा निधन भएको लण्डनस्थित नेपाली दूतावासका प्रवक्ता शरदराज आरणले बताए।

ताप्लेजुङ मैवाखोला स्थायी घर भई राई विगत तीन वर्षदेखि बेलायतको मेडिस्टोनमा आफ्ना श्रीमती, एक छोरा र एक छोरीसहित बस्दै आएका थिए। हालसम्म बेलायतमा कोरोनाबाट मृत्यु हुने नेपालीको सङ्ख्या ४५ पुगेको छ। रासस

काठमाडौं, बैशाख २८ । कोरोना भाइरसको सम्भावित जोखिम न्यूनीकरण गर्न उपत्यकामा आजदेखि सवारी ‘टाइम कार्ड’ लागू भएको छ। सरकारले सर्तसहित छुट दिएका विभिन्‍न क्षेत्रका उद्योग खोल्नका लागि यस्तो निर्णय गरेको हो ।

उपत्यकाका तीन प्रमुख जिल्ला अधिकारी, प्रहरी प्रमुख, ट्राफिक प्रहरी र उद्योग वाणिज्यका पदाधिकारीसंगको छलफलपछि उक्त निणर्य गरिएको जनाइएको छ ।

निणर्य अनुसार आजदेखि निर्माण सामाग्री बोक्ने मालवाहक ट्रक र ट्रीप्परले बेलुका ८ बजेदेखि बिहान ६ बजेसम्म चल्न पाउने छन् । त्यस्तै, सरकारी कार्यालयका कर्मचारीले बिहान ९ः३० देखि १०ः३० सम्म र बेलुका ५ बजेदेखि ६ बजेसम्म चल्न पाउने छन्।

बैंक तथा वित्तिय संस्थाका सवारीले बिहान ९ देखि १० बजेसम्म र बेलुका ३ः३० देखि ५ बजेसम्म चल्न पाउनेछन्। औषधि तथा खानेपानीका सवारी दिनभर चल्न पाउनेछन भने अत्यावश्यक खाद्यान्नका सामाग्री बोक्ने साधन भने बिहान ४ बजेदेखी १० बजेसम्म चल्न पाउने भएका छन् ।

काठमाडौं, बैशाख २८ । देशका पश्चिमी भु–भागमा जारी बदलीका कारण आजको मौसममा सुधार नहुने देखिएको छ । पश्चिमी वायुको प्रभाव बढ्दैजादा देशका केही स्थानमा आज चट्याङसहितको पानी पर्ने सम्भावना रहेको जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ ।

आईतबार देशको पुर्वी तथा मध्य पहाडी भूभागमा आंशिक देखि सामान्य बदली र पश्चिमको पहाडी भूभाग आंशिक बदली रहेको महाशाखाद्वारा जारी सन्देशमा उल्लेख छ।

महाशाखाका अनुसार आज मध्यायनपछि देशका विभिन्न भागमा हावाहुरी, मेघगर्जन र चट्याङ सहित केहि स्थानहरुमा वर्षाको समेत सम्भावना रहेको छ ।

बाँकी भु–भागमा सामान्यतया सफा रहने अनुमान गरिएको छ ।साथै मध्य र पुर्वका एक दुई स्थानमा मेघगर्जन, चट्याङ्ग,असिना र हावाहुरीसहित वर्षाको सम्भावना रहेको महाशाखाले उल्लेख गरेको छ।

आज राति देशको पश्चिमी भु–भागमा सामान्य बदली रहि बाँकी भू–भागमा आंशिक बदली कायमै रहनेछ।

काठमाडौं, बैशाख २८ । भूमि व्यवस्था सहकारी तथा गरिबि निवारणमन्त्री पद्मा अर्यालले लिम्पियाधुरा इतिहास देखिनै नेपालको नक्सामा नभएको बताएकी छन्। कालापानी र लिपुलेक अहिले नेपाली नक्साभित्रै रहेपनि लिम्पियाधुरा इतिहासदेखिनै नेपालको नक्सामा नरहेको उनको भनाई छ ।

पत्रकार ऋषि धमलासँग कुरागर्दै मन्त्री अर्यालले लिम्पियाधुरा नक्सामा नदेखिएपछि यो सहित राखेर नेपालको नक्सा प्रकासित गर्ने तयारी भइरहेका बेला नेपाल भारत सीमा बार्ताको कुरा आएकाले नक्सा प्रकाशनमा ढिलाई भएको बताएकी छन् । उनले भारतले नक्सामा यी भूभागहरु राखेर प्रकासित गरेपछि यो कसरी पर्यो भन्ने विषयमा नेपाल सरकारले भारतसँग चासो राखेकोसमेत दावी गरिन् ।

सीमाका विषयमा अहिलेको सरकारले पटक पटक भारत सरकारलाई नोट जारी गरी कुटनीतिक छलफलको तयारी गरिरहँदा कोरोना संक्रमण फैलिएकाले रोकिएकोसमेत उनको दाबी छ। मन्त्री अर्यालले भारत चीनका वीचमा भएको सहमतिको कुरामा पनि नेपाल सरकारले पहिले देखिनै उठाएर विरोध जनाउदै आएको बताईन् ।

नेपाल भारत सीमा क्षेत्रमा देखिएको विवाद समाधान गर्न नेपाल सरकारले बारम्बार पत्र पठाएको तर, उताबाट केही ढिलाई भएको मन्त्री अर्यालको तर्क छ । उनले अहिले भारत उद्घाटन गरेको भनिएको सडकका विषयमा पनि सरकारले अहिले नभएर चीन र भारतबीच सहमति भएकै समयदेखि विरोध जनाउदै आएको जनाईन् ।

भारत सरकारले नेपाल सरकार सँग एकथरी कुरा अर्को थरी काम गर्दै आएकाले यो भारतको बलमिच्याई भएको उनको जिकिर छ । भारतसँग बार्तामा नबसी सीमाको विषयलाई अन्र्तराष्ट्रिय करण नगरिने र भारत सरकारको भनाई र गराइमा यसरीनै फरक शैली आए कडा कुटनीतिक विषयलाई उठाउने उनको धारणा छ ।

नक्सा सवार्जनिक गर्न ढिलाई भएको हो । लिम्पियाधुरा पनि राख्ने तयारी गरिएको हो तर, पहिले बार्तामा बसेर टुग्याउ भन्ने भएर ढिलाई हुनगयो । बार्तामा नवसी यो मुदा अन्र्तराष्ट्रिय करण गर्ने कि नगर्ने भन्ने कुरा अहिले हुँदैन बार्ता मिलेन भने जान्छ ।’ उनले भनिन् ‘दुई सय वर्षदेखि अहिले सम्म किन टुग्गिएन भनेर पनि हेर्नुपर्छ । जमनादेखिका सरकारलाई थाहा थियो यो विषय । कुटनितिक पहका लागि र सहमतिका लागि त दुई देशबीच बार्ता हुनुपर्छ ।’