काठमाडौं, २४ जेठ । एकातर्फ देशमा कोरोना भाइरसको संक्रमण बढेर तीन हजारको नजिक पुगिसकेको छ अर्कोतर्फ ७४ दिन लामो लकडाउनले जनताको दैनिक जीवन कष्टकर बन्दै गएको छ । यसबीच लकडाउनको ठाउँ ठाउँमा उल्लंघनहरु भइसकेका छन् । सरकार निकै अप्ठ्यारोमा परिसकेको छ ।

यीनै अवस्थालाई दृष्टिगत गरी सरकारले विज्ञसँग छलफल गरेर राय लियो । मन्त्रिपरिषद बैठकले यसै हप्ता लकाउनको मोडालिटी तयार गर्न कोभिड १९ क्राइसिस म्यानेजमेन्ट सेन्टर सिसिएमसीलाई जिम्मा दियो । उसले लकडाउन छ चरणमा गरी दुई महिनाभित्र खोल्ने प्रस्ताव तयार गरेको छ । जसलाई मन्त्रिपरिषदले पारित गर्ने गरी तयारी भएको छ ।

लकडाउन खुकुलो बनाउने गरी तयार भएको प्रस्तावमा २५ जेठबाट यात्रुवाहक सवारी सञ्चालन गर्न दिने र १ असारबाट उद्दोग व्यवसाय देखि मदिरा पसल खोल्न दिने प्रस्तावहरु समावेश छन् । विभिन्न चरणमा भिन्न क्षेत्रका सेवाहरु सञ्चालनको अनुमति दिइनेछ ।

भौतिक दुरी कायम राखी आवश्यक सरसफाइको प्रोटोकल पालना गरी जेठ २५ बाट नै जिल्ला नकट्ने गरी साधन सञ्चालनको प्रस्ताव गरिएको छ । सवारी साधनमा सिट क्षमताको आधा मात्र राख्न पाइनेछ । जस अनुसार मोटरसाइकलमा एकजना र कारमा दुईजना मात्र चढ्न पाउनेछन् ।

काठमाडौं उपत्यकाको हकमा सवारी साधन तीन जिल्लाभर सञ्चालन हुन पाइनेछन् । प्रस्तावमा दैनिक उपभोग्य सामाग्रीबाहेक अन्य सामाग्री विक्री हुने पसल तथा डिर्पाटमेन्टल स्टोरहरु, कपाल काट्ने सैलुन, आधामात्र यात्रु एकपटकमा राख्ने गरी छोटो दुरीका यात्रुवाहक सवारी साधनहरु, सम्बन्धित कार्यालयको परिचयपत्रका आधारमा कार्यालयको कामसँग सम्बन्धित सवारी साधनहरु सञ्चालन गर्न दिइने प्रस्ताव छ ।
१ असारबाट धार्मिक स्थलहरु खोल्न दिइनेछ । यसको अर्थ मन्दिर, मस्जिद र चर्च असारबाट मात्र सञ्चालन गर्न दिइनेछ ।

सबै प्रकारका उद्दोग व्यवसाय, आन्तरिक हवाई सेवा र लामो दुरीका यात्रुवाहक सवारी साधान सञ्चालन गर्न दिइनेछ । यात्रुवाहक सवारी साधनमा क्षमताको आधा सिटमा मात्र यात्रु चढाउन दिइनेछन् ।

मदिराजन्य पद्धार्थ विक्री वितरण गर्ने पसल, सपिङ मल पनि १ असारबाट खोल्न दिने प्रस्ताव छ । तर, कोभिड १९ को जोखिम कम भएका क्षेत्रमा मात्र लकडाउन खुकुलो हुनेछ । जोखिम बढी भएको स्थानलाई शिल्ड गरी लकडाउन गरिने प्रस्तावमा उल्लेख छ ।

सार्वजनिक सवारी साधन असारमा सञ्चालन गर्न दिइनेछ । जसमा मध्यम र लामो दुरीलाई मापदण्ड तोकी सञ्चालन गर्न दिइनेछ । भाडाका सवारी साधन असारमा सञ्चालन गर्न दिइएपनि रोकथामको उपायसहितको नियम पालना गर्नुपर्नेछ । यसको नियमन हुनेछ ।

काठमाडौं, जेठ २४। चक्रवात ‘निसर्ग’ को प्रभावका कारण आज देशभर बदलीसँगै वर्षा भइरहेको छ । अरब सागरको दक्षिणपूर्वी भूभागमा बुधबारदेखि विकसित भएको ‘निसर्ग’ चक्रवातको अप्रत्यक्ष प्रभाव नेपालमा पर्दा देशका अधिकांश स्थानमा मध्यमदेखि भारी वर्षा भइरहेको छ ।

शुदूरपश्चिमका पाहाडी जिल्लामा शुक्रबारदेखि लगातार पानी परिरहेको छ । मौसममा आएको बदलिका कारण उच्च पहाडी तथा हिमाली भूभागमा यसले हिमपात गराउने सम्भावना रहेको मौसमविद्हरुको अनुमान समेत रहेको छ ।

शनिबार सुदूरपश्चिम, कर्णाली तथा गण्डकी प्रदेश र प्रदेश नं ५ मा अधिक बर्षाको सम्भावना रहेको जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ ।

काठमाडौं, जेठ २४ । लकडाउनले दाल, चामल, मैदा, तेललगायत खाद्य सामाग्रीको मूल्य आकासिएको छ । खाद्यान्नको कृत्रिम अभाव सिर्जना गरी बजारमा दैनिक उपभोग्य वस्तुको मूल्यवृद्धि गरिएको छ ।

कतिपय बिक्रेताले लकडाउनलाई पैसा कमाउने अवसरका रुपमा प्रयोग गर्दा बजारमा समस्या देखिन थालेको हो ।

लकडाउन जारी रहँदा तरकारीको मूल्य घटे पनि खाद्यान्न र फलफूलको मूल्य बढेको उपभोक्ता अधिकार अनुसन्धान मञ्चका अध्यक्ष माधव तिमल्सिनाले बताएको आजको राजधानी दैनिकमा खवर छ ।

काठमाडौँ, २४ जेठ । कोरोना सङ्क्रमित बढेसँगै जिल्लामा आइसोलेसन श्यया अपुग देखिएको छ । धवलागिरि अस्पतालको आइसोलेसन कक्ष सङ्क्रमितले भरिएको छ ।

सदरमुकामस्थित सो अस्पतालमा अहिले १६ सङ्क्रमित उपचाररत छन् । १२ श्ययाको आइसोलेसन कक्ष रहेकामा बिहीबार तत्कालै १० श्यया थपी सङ्क्रमितलाई भर्ना गरिएको थियो । पछिल्लोपटक बडिगाड गाउँपालिकाका चार, गलकोट नगरपालिकाका तीन र निसीखोला गाउँपालिकाका तीन जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो । अघिल्लो साता सङ्क्रमण देखिएका तमानखोला गाउँपालिकाका चार र बडिगाडका दुई जना आइसोलेसनमै छन् ।

भारतबाट आएर स्थानीय क्वारेन्टिनमा बसेका बेला उनीहरुमा सङ्क्रमण पुष्टि भएको हो । जिल्लाका दशै स्थानीय तहमा गरी अहिले एक हजार ४४९ जना क्वारेन्टिनमा छन् । क्वारेन्टिनमा बसेकाको परीक्षण बढाइएसँगै सङ्क्रमित थपिने देखिएपछि आइसोलेसनको क्षमता बढाउन लागिएको हो । जिल्ला कमाण्ड पोष्टका अनुसार धवलागिरि अस्पतालमा आइसोलेसन श्यया २४ पु¥याइनेछ । सङ्क्रमित बढ्दै जाँदा उक्त अस्पतालले मात्र चाप धान्न नसक्ने हुँदा जिल्लाका अन्यत्र स्थानमा आइसोलेसन कक्ष बनाउन तयारी अघि बढाइएको हो ।

धवलागिरि अस्पतालअन्तर्गत सञ्चालन हुने गरी बागलुङ नगरपालिका र काठेखोला गाउँपालिकाकाको समन्वयमा धवलागिरि बहुमुखी क्याम्पसमा ५० श्ययाको ‘प्रि–आइसोलेसनकक्ष’ सञ्चालन गरिनेछ । गलकोट नगरपालिका र ताराखोला गाउँपालिकाको समन्वयमा गलकोट प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्रअन्तर्गत गलकोट नगरपालिका–२ को स्वास्थ्यचौकी भवन, ढोरपाटन नगरपालिका, निसीखोला, तमानखोला र बडिगाड गाउँपालिकाको समन्वयमा बुर्तिबाङ प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्रमा १२/१२ श्ययाको ‘प्रिआइसोलेसन कक्ष’ बनाइनेछ । (रासस)

काठमाडौँ, २४ जेठ । सुदूरपश्चिममा कोरोना भाइरस परीक्षणका लागि थ्रोट स्वाब सङ्कलन स्थगन गरिएको छ ।

धनगढीको एक मात्रै प्रयोगशालामा क्षमताभन्दा बढी स्वाबका नमूना परीक्षणका लागि आउन थालेपछि पाँच दिनका लागि स्वाब सङ्कलन कार्य स्थगन गरिएको हो । पिसीआर प्रयोगशालाको दैनिक जाँच क्षमता २५० मात्रै छ । परीक्षणका लागि आएका स्वाबका एक हजार ८३ नमूना परीक्षण गर्न बाँकी छन । सुदूरपश्चिम प्रदेश सामाजिक विकास मन्त्रालय स्वास्थ्य निर्देशनालय राजपुर डोटीका निर्देशक गुणराज अवस्थीका अनुसार दैनिक स्वाब सङ्कलन कार्य भइरहेको छ ।

यसरी नै स्वाब सङ्कलन भइरहने हो भने परीक्षण गर्नुपर्ने स्वाब धेरै दिन थन्किन सक्ने र धेरै दिनसम्म परीक्षण नगरी स्वाब राखेमा बिग्रने पनि सम्भावना भएकाले पाँच दिनका लागि स्थगन गरिएको छ । प्रयोगशालमा परीक्षण गर्न बाँकी नमूना परीक्षणको कार्य सकिएपछि मात्रै स्वाब सङ्कलनको कार्य शुरु गरिने बताइएको छ । (रासस)

एजेन्सी, २३ जेठ । भारतका पूर्व सेनापति जनरल भी पी मलिकले लिपुलेक लिपुलेक सडकलाई भारतको भुगोललाई ठुलो सुरक्षा प्रदान गर्ने रणनीतिक प्रायोजनको सडक भनेका छन् । उनले पिथौरागढबाट लिपुलेक जोडिएको उक्त सडकको रणनीतिक महत्व भएको उल्लेख गरेका हुन् ।

‘पिथौरागढबाट लिपुलेक पास भएर निर्माण भएको सडकसहितको उत्तरी सिमातर्फको पूर्वाधार भारतको रणनीतिक प्रायाोजनको हो जसले ठुलो भौगोलिक सुरक्षा प्रदान गर्नेछ,’ जनरल मलिकले इन्डियन एक्सप्रेसको अन्तवार्तामा भनेका छन् । नेपालसँगको सिमा विवादसहित चीनले पछिल्लो समय भारतसँगको सिमामा गरेको गतिविधिबारे सोधिएको प्रश्नमा मलिकले जम्म कश्मिर र लदाखमा भारतले चालेको गत वर्षको कदमप्रति चीनले जनाएको असन्तुष्टिसँग जोडिएको बताए । यसबाहेक चिनियाँ राष्ट्रपति सि जिनपिङले कोभिड १९ पछि गुमेको साखबाट विश्वको ध्यान अन्यत्र मोड्न खोजेको विश्लेषण समेत गरेका छन् ।

भारतका सेनापति जनरल एम एम नरवाणेको लिपुलेक पासको सडक निर्माणप्रति नेपालको आपत्तिलाई चीनको उक्साहट भनी अभिव्यक्ति सार्वजनिक भएको केही हप्तापछि पूर्व सेनापति मलिकको भनाई सार्वजनिक भएको हो । भारतको सैन्य वृत्तमा नेपालमा उत्पन्न पछिल्लो घटनाक्रममा चीनको भुमिकाबारे खुलेरै चर्चा भइरहेको छ । चीनले नेपालले उठाएको लिपुलेक र कालापानीको विषयलाई चीनले बार्गेनिङ बढाउने अस्त्रका रुपमा प्रयोग गर्न लागेको विषयहरुबारे समेत दिल्लीमा चर्चा चलिरहेको छ ।

पूर्व सेनापति मलिकको भनाई भारत र चीनबीच लदाखमा भोलि लेफ्टिनेन्ट जनरल तहमा वार्ता हुन गइरहँदा सार्वजनिक भएको हो । यसलाई अर्थपूर्ण मानिएको छ ।-Photo Source: Indian Express

काठमाडौँ, २३ जेठ । संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय मानव अधिकार उच्चायुक्तले २०२० जुन ३ मा कोरोना भाइरस रोग (कोभिड–१९) को सङ्क्रमणलाई जोेडेर अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको सम्बन्धमा जारी गरेको विज्ञप्तिप्रति नेपाल सरकारको ध्यानाकर्षण भएको जनाएको छ ।

सो विज्ञप्तिमा नेपालको अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतामा प्रतिकूल प्रभावबारे उल्लेख गरिएको थियो । यस सन्दर्भमा नेपालमा प्रेस स्वतन्त्रताको सही तथ्य र वास्तविकता त्यस वक्तव्यमा उल्लेख भए जस्तो प्रतिविम्बित नभएको नेपाल सरकारले जनाएको छ । सरकारका तर्फबाट बिहीबार वक्तव्य जारी गर्दै परराष्ट्र मन्त्रालयले नेपालको संविधानले पूर्ण प्रेस स्वतन्त्रता सुनिश्चित गरेको बताएको छ ।

कुनै पनि प्रकारको उल्लङ्घनविरुद्ध प्रभावकारी न्यायिक उपचार सुनिश्चित गरेको समेत प्रस्ट पारिएको छ । विज्ञप्तिमा ‘नेपाल सरकार संविधानको आधारभूत अधिकार र स्वतन्त्रताको रक्षा गर्न पूर्ण प्रतिबद्ध छ । सरकारको काम भूमि र देशको कानुनद्वारा निर्देशित छ’ भनिएको छ । (गोरखापत्रबाट)

काठमाडौँ, २३ जेठ । अर्को निर्णय नभएसम्मका लागि राजधानीभित्र बन्दाबन्दीको बीचमा बजार खोल्न नदिने निर्णय भएको छ ।

उपत्यका भित्रका काठमाडौँ, ललितपुर र भक्तपुरका प्रमुख जिल्ला अधिकारीको बिहीवार बसेको संयुक्त बैठकले यस्तो निर्णय गरेको हो । कोरोनाा भाइरस ९कोभिड–१९० नियन्त्रणका लागि चैत ११ यता निरन्तर बन्दाबन्दी हुँदै आएको छ । अत्यावश्यक वस्तुु तथा सेवाबाहेक बजार पसल खुल्न नसकेपछि व्यवसायीले बजार खोल्न दबाब दिँदै आएका छन् ।

ललितपुरका प्रमुख जिल्ला अधिकारी नारायणप्रसाद भट्टले भने, सरकारले अर्को निर्णय नगरेसम्म बन्दाबन्दीमा बजार तथा पसल खोल्न मिल्दैन त्यसका लागि सरकारको निर्णय नै आउनुपर्छ । यस विषयमा नेपाल च्याम्बर अफ कमर्स र व्यापारीसँंग छलफल समेत भइरहेको जानकारी दिँदै उनले व्यापारी पनि अर्को निर्णय नआएसम्म पसल नखोल्ने कुरामा सहमत देखिएको जानकारी दिएका छन् । (गोरखापत्रबाट)

काठमाडौँ, २३ जेठ । स्थानीय तहले निर्माण गर्ने बजेटमा स्थानीय नागरिकको धेरै चासो हुन्छ ।

आफ्नै टोल, बस्ती र गाउँमा बन्ने सडक, खानेपानी, सिँचाइ र रोजगारी सिर्जना गर्ने लगायतका क्षेत्रमा स्थानीय सरकारको बजेट प्राथमिकतामा पार्न पनि चासो बढेको हो । नयाँ आर्थिक वर्षको स्थानीय तहको बजेटमा स्वदेशमा मात्र नभई विदेश गएका नेपाली नागरिकलाई समेत चासो छ ।

कोरोना भाइरस रोग (कोभिड–१९)का कारण विदेशमा रोजगारी गुमाएका करिब १० लाख नागरिक स्वदेश फर्काउने सरकारको तयारीसँगै स्थानीय बजेट प्रभावकारी हुनुपर्ने जानकार व्यक्तिको सुझाव छ । स्थानीय तहले निर्माण गर्ने यस वर्षको बजेटमा कोरोना भाइरस रोकथाम, नियन्त्रण र व्यवस्थापकीय कार्यमा बढी खर्च गर्नुपर्ने हुँदा स्थानीय स्तरको रोजगारी सिर्जना गर्नमै ठूलो बजेट केन्द्रित गर्नुपर्ने विज्ञको सुझाव छ ।

जेठ १५ गते सङ्घीय सरकार, असार १ गते प्रदेश सरकार र असार १० गतेभित्र सबै स्थानीय सरकारले आगामी वर्षको नीति, कार्यक्रम र बजेट आफ्नो सभामा पेस गर्नुपर्ने कानुनी व्यवस्था छ । अहिले सबै स्थानीय तहमा आगामी वर्षको नीति, कार्यक्रम र बजेट निर्माणको तयारी तीव्र भइरहेको छ । (गोरखापत्रबाट)

काठमाडौँ, २३ जेठ । नुवाकोटको देवीघाटमा बनाइएको ठूलो आकारको सौर्य आयोजनाबाट १.२५ मेगावाट विद्युत् राष्ट्रिय प्रणालीमा जोडिएको छ ।

हिउँदको समयमा हुने विद्यु्त् कमीका बेला उपयोग हुने गरी विद्युत् सम्मिश्रण सन्तुलनका लागि यो आयोजना सुरु गरिएको हो । यो आयोजनाको कुल क्षमता २५ मेगावाट रहेको छ । आयोजनाबाट उत्पादित विद्युत् देवीघाट विद्युत्गृहको सबस्टेसनमा जोडी राष्ट्रिय प्रसारण प्रणालीमा प्रवाह गरिएको छ ।

प्राधिकरणको स्वामित्वमा रहेको देवीघाट विद्युत् केन्द्रकोे जग्गामा राखिएको सोलार प्यानलमार्फत दिउँसो उत्पादित विद्युत् सोझै राष्ट्रिय प्रसारणमा जोडिएको हो । ब्याट्री नराखिएकाले घाम लागेको समयमा मात्रै सोलार प्लान्टबाट विद्युत् उत्पादन हुनेछ ।

२५ मेगावाट जडित क्षमताको ग्रिडमा आबद्ध यो नेपालकै सबैभन्दा ठूलो सोलार आयोजना हो । प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक कुलमान घिसिङका अनुसार यो आयोजनाबाट आगामी मध्यसाउनसम्म १० मेगावाट विद्युत् ग्रिडमा जोडिने छ । (गोरखापत्रबाट)